Arnoldus Buchelius -- 22 juni 1621

• Arnoldus Buchelius (1565-1641) was een Nederlandse oudheidkundige. Het bovenstaande is afkomstig uit VOC-dagboek 1619-1639. Aantekeningen van Arnoldus Buchelius over zijn bewindhebberschap van de kamer Amsterdam van de VOC (1619-1621) en over de WIC.

22. Gelesen den brief bij Coenen, Hautman, Carpentier, etc., gescreven ende ondertekent, ende van Jacatra herwarts gesonden, den … octobris 1620, waerinne verhaelt wert, dat sij noch 15 schepen desidereren, doch verstaen te hebben, dat Hollandia aen de custe van Cormandel soude wesen gearriveert. [...]
Voorts, dat men geene Javanen, jae geene Indianen conde vertrouwen, wesende hoochmoedich, ontrou, suspicieus, bedriegelick. Maer dat evenwel soo den Materam als die van Bantam souden moeten buygen. Den coninc van Achyn droech hem oock seer onbeleefdelicken tegens den onsen, dat meede die van Jamby volchden, maer het soude te sijnder tijt te passe comen. Die van Banda waren seer quaet, hart ende obstinaet, van natueren erfvianden van de christenen, sulcx dat alle remediën daertegens gedespereert worden. Mosten daeromme onder het jock gebracht werden, want die langer te spaeren, ware een foute, tevergeefs duslange gebruyct. Meenden derhalven den generael voor sijn vertreck aldaer, tot dienste van het vaderlant, sich daertoe te gebruycken.
Scrijven voort, gebreck te hebben van volck, contanten, lonten etc.
- Dat het nodich sal sijn, eenige ruyterie tegens de Javanen op te richten, ommedat die cloecker sijn te voet als de onse, ende daertoe 100 sadelen souden te doene hebben. Hij soude de peerden versorgen. [...]

Marcellus Emants -- 21 juni 1875

• De Nederlandse schrijver Marcellus Emants (1848-1923) bezocht Zweden en Lapland in 1875. Zijn journaal van die reis publiceerde hij in Op reis door Zweden.

Een Sint Jansdag in Lappmarken
Bepaald verboden is het slapen in Lapland des zomers niet, maar natuur en mensen doen er hun best u de nachtrust zo onrustig mogelijk te maken. De zon, die in mijn bed scheen, het tiental muggen aan de algemene moord ontkomen-die in het zwijgend uur van middernacht talloze slachtoffers aan vrienden en betrekkingen had ontrukt-de felle noordenwind, die langs het kleine venster floot, de onsluitbare deur van mijn slaapvertrek, die op straat uitkwam en telkens opensprong, alles werkte samen, om mij eerst laat, toen de wind door regen werd afgewisseld, toen de muggen verzadigd waren en de zon schuilging, enige ogenblikken van kalme slaap te gunnen.
't Was ongeveer acht uur, toen onze vrouwelijke bediende binnentrad en met een lichte kniebuiging mij de koffie op bed aanbood. Zij bracht ongunstige tijdingen. Het had sterk geregend, en de weg naar de kerk was dus uiterst modderig geworden. Na deze aankondiging verdween de schone terwijl ik de kofEe genoot, die in Lappmarken vrij wat beter is dan het bruine sop dat de Duitsers met zoveel wellust verzwelgen. Nauwelijks was ik gereed of zij trad weder binnen en bracht een kom water, een handdoek, een stuk zeep, een kam en een scherf van een spiegel. In lange tijd was mij zulk een uitstekende bediening niet ten deel gevallen.
Het weer was inderdaad treurig voor een midsommarsdag. De hemel was effen grijs, de omliggende bergen verdwenen in de nevels, de grauwe huizen waren grauwer dan ooit en de bodem was in een moeras met eilandjes herschapen.
Lehjk weer zei ik tot de Lap, die aan de deur mijn schoenen afveegde; poetsen kan ik zulk een behandeling niet noemen. De aangesprokene keek mij een paar minuten vissig aan, wendde zijn tanig gelaat naar de trekkende wolken en antwoordde: 'Jaha.'
Kunt ge mij niet een paar schoenen kopen, zoals ge zelf draagt ?
'Kopen niet, 't is feestdag.'
Lenen dan?
'Jaha.'
Ga dan, haal ze.
'Jaha.'
Daarop spuwde hij nog eens op mijn Hollands schoeisel, dat door noordse zorgen bijna rood geworden was, wreef nog een paar malen met de borstel heen en weer, en ging.
De schatter en de inspecteur Heten niet lang op zich wachten. Nauwelijks waren de schoenen met hooi aangevuld en door lange banden om de enkels toegesnoerd, of de goudomrande pet en de flambard, ditmaal onder geen spitse kap verscholen, brachten mij hun morgengroeten.
Er werd besloten tot een gezamenlijk opgaan naar de tempel, en toen de klok begon te luiden, zetten wij ons in beweging. Van steen tot steen stappend ging de inspecteur voorop, de schatter en de vreemdeling volgden, terwijl de Lap, die zich minder om een paar vuile voeten bekommerde, als een schoothondje achterbleef. [...]

Bernardo Soares -- 20 juni 1931

• Bernardo Soares is een van de 'afgeleide persoonlijkheden' van de Portugese schrijver Fernando Pessoa (1888-1935). Het Boek der rusteloosheid (vertaald door Harrie Lemmens) is het fictieve dagboek van deze Bernardo Soares.

Vandaag is zo'n dag dat de eentonigheid van alles aanvoelt als een gevangenis. Hoewel, het is niet de eentonigheid van alles, het is de eentonigheid van mij. Ieder gezicht dat je gisteren hebt gezien, is vandaag een ander gezicht, want vandaag is gisteren niet. Iedere dag is de dag die het is, en er is er nooit eerder zo een geweest. Alleen in je ziel ligt de identiteit - de identiteit die de ziel voelt met zichzelf, ook al is die vals - waardoor alles op elkaar lijkt en eenvoudig wordt. De wereld bestaat uit afzonderlijke, afgebakende dingen, maar als je bijziend bent, is alles één grote, wazige vlek. Ik zou het liefst vluchten. Wegvluchten van wat ik ken, van wat van mij is, van wat ik liefheb. Ik wil weg - niet naar een onmogelijk Indië of de grote eilanden ten zuiden van alles, maar naar om het even welke plek - een dorp of verlaten oord - zolang het maar niet deze plek is. Ik wil deze gezichten, deze gewoonten en deze dagen niet meer zien. Ik wil ergens als vreemdeling bijkomen van mijn aangeboren veinzerij. Ik wil de slaap voelen komen als leven en niet als rust. Een hut op het strand, ja zelfs een grot in een ruwe bergwand kan me dat geven. Helaas kan alleen mijn wil het niet.
De slavernij is de wet van het leven en er is geen andere wet, want deze moet worden nageleefd, je kunt je er niet tegen verzetten en je kunt je er niet aan onttrekken. Sommigen worden als slaaf geboren, anderen veranderen in slaven en weer anderen wordt de slavernij verleend. De laffe liefde die wij allen koesteren voor de vrijheid - die wij, als wij haar zouden bezitten, binnen de kortste keren vreemd zouden vinden en zouden verwerpen - laat duidelijk zien hoezeer wij gebukt gaan onder onze slavernij. Ikzelf, die net heb gezegd dat ik een hut of een grot zou willen hebben waar ik vrij zou kunnen zijn van de eentonigheid van alles, die mijn eigen eentonigheid is, zou ik die hut of die grot durven vertrekken in de wetenschap dat ik die eentonigheid, omdat het de mijne is, altijd met me mee zal slepen? Zou ikzelf, die stik waar ik ben en omdat ik daar ben elders beter kunnen ademen als de ziekte in mijn longen zit en niet veroorzaakt wordt door wat mij omringt? Wie zegt mij, die vurig verlang naar de zuivere zon en het open veld, naar de zichtbare zee en een brede horizon, wie zegt mij dat ik elders het bed of het eten niet vreemd zou vinden, of het feit dat ik dan de acht treden van de trap niet meer hoef af te lopen om op straat te komen, of de tabakszaak op de hoek niet meer hoef binnen te gaan, of geen goedendag meer hoef te zeggen tegen de luie kapper?
Alles wat ons omringt wordt een deel van onszelf, dringt door in de gewaarwording van ons vlees en ons leven en verbindt ons, als slijm van de grote Spin, subtiel met onze naaste omgeving, snoert ons vast op het lichte bed van een langzame dood, waar we wiegen in de wind. Alles is wij en wij zijn alles, maar waartoe dient dat wanneer alles niets is? Een zonnestraal, een wolk waarvan de plotselinge schaduw zegt dat hij overdrijft, een bries die opsteekt, de stilte die erna volgt, een gezicht, een paar stemmen, het sporadisch giechelen van pratende meisjes, en daarna de nacht, waarin de gebroken hiëroglyfen van de betekenisloze sterren verschijnen.

Frances D'Arblay -- 19 juni 1783

• Frances d'Arblay (1752-1840) was een Britse schrijfster. Haar dagboeken zijn gepubliceerd als The Diary and Letters of Madame D'Arblay.

Thursday, June 19.--We heard to-day that Dr. Johnson had been taken ill, in a way that gave a dreadful shock to himself, and a most anxious alarm to his friends. Mr. Seward brought the news here, and my father and I instantly went to his house. He had earnestly desired me, when we lived so much together at Streatham, to see him frequently if he should be ill. He saw my father, but he had medical people with him, and could not admit me upstairs, but he sent me down a most kind message, that he thanked me for calling, and when he was better should hope to see me often. I had the satisfaction to hear from Mrs. Williams that the physicians had pronounced him to be in no danger, and expected a speedy recovery.

The stroke was confined to his tongue. Mrs. Williams told me a most striking and touching circumstance that attended the attack. It was at about four o'clock in the morning: he found himself with a paralytic affection; he rose, and composed in his own mind a Latin prayer to the Almighty, "that whatever were the sufferings for which he must prepare himself, it would please Him, through the grace and mediation of our blessed Saviour, to spare his intellects, and let them all fall upon his body." When he had composed this, internally, he endeavoured to speak it aloud, but found his voice was gone.

June 20.--I Went in the morning to Dr. Johnson, and heard a good account of him. Dr. Rose, Dr. Dunbar, and Sam Rose, the Doctor's son, dined with us. We expected the rest of our party early though the absence of Dr. Johnson, whom they were all invited to meet, took off the spirit of the evening.

July 1.--I had the satisfaction to hear from Sir Joshua that Dr. Johnson had dined with him at the Club. I look upon him, therefore, now, as quite recovered. I called the next morning to congratulate him, and found him very gay and very good-humoured.

William Gavin -- 18 juni 1815

William Gavin (1775-1835) was een Engelse militair van Ierse afkomst. Zijn campagnedagboeken zijn bewaard gebleven, met daarin ook het verslag van 'zijn' Slag bij Waterloo.

June 18th 1815
The sun rose beautifully. The artillery of both armies had commenced the work of death. The men were ordered to dry their clothes and accoutrements and put their firelocks in order, and the writer was sent with a party to a farm house, to seize on all the cattle that could be found about it. This was soon performed. Cows, bullocks, pigs, sheep and fowls were put into requisition and brought to camp. Butchers set to work, fires made by pulling down houses for the wood, camp kettles hung on, and everything in a fair way for cooking, when the word ‘fall in' put everything to the route. Men accoutring, cannon roaring, bugles sounding and drums beating, which put a stop, to our cooking for that day. Our Brigade were ordered to advance to the brow of a hill and lie down in column. A brigade of the enemy's artillery got our range and annoyed us very much. One shot made an avenue from the first company to the tenth, which killed and wounded sixty men. During this period, not being attached to any company, I rode down the line to the left, to where Sir Thomas Picton was stationed, and came up just as he received his mortal wound. About two o'clock a squadron of the enemy's cavalry charged down on us, when the General ordered us to form square, which was instantly performed, and soon repulsed them. We were several times attacked in our advance by the enemy's cavalry. At one time we had only the front of the square formed when a squadron charged us, but we soon had it complete, with Lord Wellington in the centre. In the confusion my hat fell off, and on recovering it put it on front part to the back, and wore it like this for the remainder of the day, not knowing it was so. In this charge Ensign Todd was killed, also Lieutenant Elwes mortally wounded. Lieutenant Lawe, who acted as adjutant to the left wing, and was mounted, was hit by a cannon ball, which passed through the calf of his right leg, through the horse's body, and wounded his left leg. The enemy began to retreat about seven in the evening. We followed them to Nivelles and took a great number of cannon. The road was actually blocked up with cannon and wagons deserted by the French.

We bivouacked this night outside the village, up to our knees in mud.

Our loss during the day was:- 3 officers killed, 7 wounded; 24 rank and file killed, 160 wounded; 3 missing - loss of 71st at Waterloo.

Officers killed and wounded:- Brevet-Major L'Estrange (Aide-de-Camp to General Pack), Lieutenant Elwes, Ensign Todd - killed; Lieutenant-Colonel Reynell, Major Jones, Captain Read, Captain Campbell, Captain Barallier, Lieutenant Lawe, Lieutenant ------- - ; - wounded.

June 19th 1815
We remained on our ground and received half allowance of rum. The whole face of the country was covered with the wreck of the French army. Three of our Regiment in search of plunder opened an ammunition wagon filled with cartridges. On finding it of so little value they let the iron-bound cover suddenly fall, by which a spark emitted and communicated to the powder, and blew the unfortunate men to atoms. Corporal Sims, who had served with us at the Cape of Good Hope, Corunna, and all the battles in the Peninsula, and escaped the dreadful slaughter of the day before, was shot by a drummer, who playfully presented a French firelock at him, which he picked up from the field of battle, not knowing it was loaded. On the field lay a wounded French officer, who applied to me to assist him. I requested of a few Belgian boors, who were stripping the dead, to carry him to a farmhouse in sight, to which they consented on my taking charge of their heap of spoil till their return. They placed him on two muskets, and four of them took him off. As soon as I saw them near the house I abandoned my charge, and in a second their heap of plunder disappeared.

Henri-Frédéric Amiel -- 16 juni 1851

• Henri-Frédéric Amiel (1821–1881) was een Zwitserse filosoof, dichter en criticus. Uit: Amiel's Journal (vertaald door Mrs. Humphrey Ward).

June 16, 1851.—This evening I walked up and down on the Pont des Bergues, under a clear, moonless heaven delighting in the freshness of the water, streaked with light from the two quays, and glimmering under the twinkling stars. Meeting all these different groups of young people, families, couples and children, who were returning to their homes, to their garrets or their drawing-rooms, singing or talking as they went, I felt a movement of sympathy for all these passers-by; my eyes and ears became those of a poet or a painter; while even one's mere kindly curiosity seems to bring with it a joy in living and in seeing others live.

Louise Colet -- 14 juni 1845

• De Franse schrijfster Louise Colet (1810-1876) was enige jaren de minnares van schrijver Gustave Flaubert. In De Kluizenaar en zijn muze (vertaald door Edu Borger) zijn behalve brieven van beiden ook dagboekfragmenten van Colet opgenomen.

Parijs, zaterdag 14 juni 1845
Waarom begin ik pas vandaag met dit dagboek in plaats van tien jaar geleden, toen ik in Parijs aankwam en ik vol enthousiasme en verlangend alles te zien en te leren kennen, nog illusies koesterde over grote mannen, gevoelens en roem?
Ik ben nu vierendertig, niet meer en niet minder. Ik ben dikker geworden, mijn figuur is niet zo slank meer, maar nog wel elegant en goed gevormd. Mijn boezem, hals, schouders en armen zijn erg mooi. Men bewondert nog steeds de onopvallende manier waarop mijn hals in mijn gelaat overgaat, iets té onopvallend misschien, want door die samensmelting is mijn gezicht te kort en maakt het een te ronde indruk. Ik corrigeer deze tekortkoming door middel van mijn kapsel, dat uit zeer lange krullen bestaat die over mijn slapen vallen, mijn wangen verhullen en tot mijn schouders reiken. Mijn weelderige haardos (zeer licht kastanjebruin; toen ik een kind was, was het hoogblond), die elke dag door een kapper op vaardige wijze in orde wordt gebracht, levert mij complimenten op. Door mijn haren heeft mijn ijdelheid echter een kwetsuur opgelopen; ze beginnen grijs te worden (en wanneer ik zeg 'ze beginnen', moet ik vaststellen dat ik al tien jaar geleden grijze haren bij mezelf heb ontdekt), de kleine haartjes op mijn slapen zijn bijna allemaal grijs, ik druk ze plat met een ander haarlokje dat er overheen geplakt en gefriseerd wordt. Elke zaterdag worden al mijn andere grijze haren verwijderd. Op die dag zeg ik altijd weer lachend: memento mori, of liever gezegd memento v,[ivere] dat heb ik mij al drie jaar geleden voorgenomen, en mijn haar is zo weelderig dat de hoeveelheid ondanks deze uitdunning niet minder wordt. Als ik gekapt word, lees of schrijf ik, en ik verlies er geen tijd mee. Door de zorg die ik aan dat onderdeel van mijn toilet besteed slaag ik erin mijn grijze haren zo goed te verbergen dat, wanneer ik ze ter sprake breng, men mij niet wil geloven. Ik weet niet waarom ik er ten overstaan van B nooit over heb durven praten, ik was zo beducht, zo verlangend bij hem in de smaak te vallen, hij scheen mij mooi te vinden, maar misschien ben ik niet jong genoeg voor hem. Wij zijn van dezelfde leeftijd. Ik heb een hoog, zeer fraai gevormd, expressief voorhoofd, dichte, fijn getekende wenkbrauwen en grote donkerblauwe ogen die zeer mooi zijn, wanneer zij opvlammen door de schok van de gedachte of de sensatie, maar zij zien er dikwijls ook vermoeid uit, door de arbeid en de tranen. Mijn neus is bekoorlijk, fijn, gedistingeerd en bijzonder. Mijn mond is jeugdig en klein, maar heeft qua vorm niets opmerkelijks. Mijn glimlach is alleraangenaamst, vriendelijk en kinderlijk, naar men zegt; maar ik heb mijzelf nooit zien glimlachen. Mijn gebit is mooi, gezond en compleet, afgezien van een kies die ik heb laten trekken omdat ik de pijn niet meer kon verdragen. Mijn benen, smal bij de enkel, zijn volmaakt gevormd en eindigen in heel kleine, zeer ranke voetjes die zo'n contrast vormen met mijn krachtige, lange gestalte dat men er verbaasd over staat. Mijn handen zijn eveneens slank, blank en fijn. Dit is wel een zeer uitgebreid portret. Ik vind dat het te veel eer voor me is. Later zal ik het eens beknopter maken. Wat het zedelijk portret betreft, dat zal uit deze bladzijden naar voren komen.