Michael Palin • 30 september 1988

• Michael (Monty Python) Palin (1943) deed in 1988 voor de BBC een reis om de wereld in tachtig dagen, en hield daarvan een dagboek bij. Vertaling door Rika Vliek en Ingrid van Dam.

[...] Het hoogtepunt van mijn laatste dag aan boord van de Espresso Egitto is een feestelijk diner. De mensen van de Adriatische Scheepvaartmaatschappij zijn ons buitengewoom ter wille geweest en willen er nog een schepje bovenop doen. Ann Passepartout stelt voor twee tafels naast elkaar te zetten, en beseft naderhand pas dat die tafels aan de vloer zijn vastgeschroefd. Maar voor ze hen ervan kan weerhouden, zijn Eros, de somber ogende hofmeester, verscheidene obers en een ingenieur al begonnen met het aanleggen van een houten brug van tafel naar tafel. 's Middags krijg ik de kombuis te zien. waar Franco samen met elf anderen een diner voor driehonderd man voorbereidt. Franco, een Napolitaan die al 27 jaar voor deze Adriatische scheepvaartmaatschappij werkt, geeft me nog gauw even een les in het broodbakken. De essentie ervan schijnt beheerste paniek te zijn. Wanneer het deeg eenmaal klaar is, begint Franco in ijltempo te kneden, te draaien, te knopen, te vouwen, te mompelen en te vloeken en produceert dan binnen een minuut ongeveer 25 rolletjes, die een onbarmhartige toeschouwer zou vergelijken met een aantal bijzonder vreemd gevormde hondedrollen. Zonder mijn overdreven gevoel van eigenwaarde kwijt te raken, produceer ik na een stuk of twee vergeefse pogingen een redelijk te herkennen letter P, die ik naderhand zelf opeet.
5 uur 30: Aan dek om naar mijn laatste Europese zonsondergang te kijken. Terwijl de zon zwelt en zakt, verschijnt een zwerm vogels die voor me langs dartelen en duiken. Het zijn zwaluwen. De zon heeft me zo verblind, dat ze bloedrood lijken.
Het feestmaal van vanavond zal gefilmd worden en alle obers hebben opeens een schoon wit jasje aan. [Hofmeester] Eros, in vol ornaat, lijkt op een afgetakeld matinee-idool uit de jaren '50. Champagne, risotto di gamberi, loup de mer, kaas en luxebroodjes, rode en witte wijn blijven langskomen en stellen niet alleen de eters op de proef, maar ook de constructie onder de tafel.
Terwijl het vita piu dolce wordt, begint het schip voor het eerst van deze reis te rollen. Eros buigt zich dreigend over ons heen en krijgt steeds meer weg van Frankie Howerd. `Ze noemen me niet voor niets Eros,' verklaart hij, en na een vette knipoog draait hij zich opeens om en botst tegen een liefje op dat nog meer luxe broodjes aandraagt.
Naar mijn hut. Door ogen die onder invloed van heerlijke wijnen niet zo scherp meer zien, kan ik nog net mijn exemplaar ontwaren van de BBC's Get By In Arabic. Ik ben op pagina 2, en Egypte ligt nog maar 180 mijl van ons vandaan.

Estelle Fornier • 29 september 1864

• De grote Franse componist Hector Berlioz (1803-1869) onderscheidde zich van veel van zijn vakbroeders doordat hij ook goed kon schrijven: artikelen, essays, brieven – en zijn memoires. Uit: Mijn leven (vertaald door W. Scheltens).

In 1864 schreef Berlioz een brief aan zijn jeugdliefde Estelle Fornier (1797-1876), die hij op dat moment bijna vijftig jaar niet meer gezien had. Fornier antwoordde op 29 september. De twee gingen tot Berlioz’ dood nog enige jaren als vrienden met elkaar om.

Lyon, 29 september 1864
In uw brief van de zevenentwintigste dezer zegt u mij dat u slechts één verlangen hebt, namelijk dat ik uw vriendin word met behulp van een briefwisseling. Denkt u in ernst, meneer, dat zulks mogelijk is? Ik ken u nauwelijks, ik zag u afgelopen vrijdag, voor het eerst in negenenveertig jaar, weer enkele ogenblikken; dus ik kan niet oordelen over uw voorkeuren, uw karakter noch over uw eigenschappen, de enige dingen die een basis vormen voor vriendschap. Wanneer twee mensen dezelfde manier van zien en voelen hebben, dan kan sympathie ontstaan en tot stand komen; maar wanneer men van elkaar verwijderd is, dan kan een correspondentie niet voldoende zijn om tot stand te brengen wat u van mij verwacht; wat mij betreft geloof ik dat het onmogelijk is. Overigens moet ik u bekennen dat ik uiterst lui ben met schrijven, mijn geest is even stram als mijn vingers; het kost mij erg veel moeite wat dit betreft aan de onontbeerlijke verplichtingen te voldoen. Ik kan u dus niet beloven met u een geregelde correspondentie te beginnen, ik zou zo vaak mijn belofte niet nakomen dat ik u daarvoor van tevoren moet waarschuwen. Als het u aangenaam is mij zo nu en dan te schrijven, dan zal ik uw brieven ontvangen, maar u moet niet verwachten dat ik onmiddellijk en terzake reageer. U wilt ook dat ik tegen u zeg dat u mij moet komen opzoeken; dat is onmogelijk, net zo min als dat ik tegen u zeg dat u mij alleen zult vinden.

Adèle Bloemendaal • 28 september 1982

• Adèle Bloemendaal (1933) is een Nederlandse actrice. Voor NRC Handelsblad hield ze in 1982 een 'Hollands Dagboek' bij.

Dinsdag
Jezus! De vuilnis! Kattebakken. Mijn kind komt naar beneden en ik herhaal mijn aanbod van het gebruik van het huis voor een feest. Hij is morgen jarig en wordt negentien. Hij kijkt bedenkelijk en zegt: 'Mijn woongenot is me zeer veel waard en ik zie erg op tegen de verbouwing die we ongetwijfeld nodig zullen hebben na het bacchanaal.' Gezien de klerenkasten van heren die hij onder zijn vrienden telt in aanmerking genomen, overdrijft hij waarschijnlijk niet.
Zij zijn gigantisch, mooi, zachtaardig, maar wat wild. De meesten van hen bedrijven kickboksen en karate. John zegt: 'Laten we maar gaan lunchen met pappa in de Oesterbar.' Ik bel de oude Jones en reserveer een tafel in de Oesterbar. Na de repetitie voor de televisieserie pas ik wat weerzinwekkende kleren voor de rol en hol naar de Mini. Ik heb Irish stew gepland en koop lamsvlees, haal het boek van Konrad Lorenz op en doe de rest van de boodschappen. Ik tors kattegrint. Thuis trek ik iets wijds en langs aan en kook op blote voeten terwijl ik witte wijn drink. De jongeheer G. komt aan. Hij is romantisch gestemd. Ik merk op dat het voedsel daar niet op afgestemd is. Als John drie porties naar binnen heeft gewerkt gaat hij trainen. Wij blijven zitten tot de kaarsen op zijn.

Hector Berlioz • 27 september 1864

• De grote Franse componist Hector Berlioz (1803-1869) onderscheidde zich van veel van zijn vakbroeders doordat hij ook goed kon schrijven: artikelen, essays, brieven – en zijn memoires. Uit: Mijn leven (vertaald door W. Scheltens).

In 1864 schreef Berlioz onderstaande woorden aan zijn jeugdliefde Estelle Fornier (1797-1876), die hij op dat moment bijna vijftig jaar niet meer gezien had. Fornier antwoordde op 29 september (zie aldaar). De twee gingen tot Berlioz’ dood nog enige jaren als vrienden met elkaar om.

27 september 1864
Oh! mevrouw, mevrouw, ik heb nog maar één doel op deze wereld, dat is uw genegenheid te winnen. Laat u mij proberen dat te bereiken. Ik zal onderworpen en ingetogen zijn; wij zullen net zo weinig brieven wisselen als u wilt, die correspondentie zal u nooit tot een last worden, een paar regels van uw hand zullen mij voldoende zijn. Mijn bezoeken aan u zullen slechts heel schaars kunnen zijn; maar ik zal weten dat uw gedachten en de mijne niet meer gescheiden zijn, en dat, na zoveel treurige jaren waarin ik niets voor u geweest ben, ik eindelijk kan hopen uw vriend te worden. En een toegewijde vriend zoals ik zal zijn, is zeldzaam. Ik zal u omringen met zo innige, zo zachte tederheid, met zo volledige genegenheid; de gevoelens van de man en de naïeve liefdesbetuigingen van het kinderhart zullen erin één worden. Misschien zult u daarin bekoring vinden, misschien zult u mij op een dag zeggen: 'Ik ben uw vriendin' en zult u willen bekennen dat ik uw vriendschap zeker verdiend heb.
Vaarwel, mevrouw, ik lees uw briefje van de drieëntwintigste over en ik zie dat u mij aan het slot de verzekering geeft van uw gevoelens van genegenheid. Dat is niet een banaal cliché, niet waar? Niet waar?

Adèle Bloemendaal • 25 september 1982

• Adèle Bloemendaal (1933) is een Nederlandse actrice. Voor NRC Handelsblad hield ze in 1982 een 'Hollands Dagboek' bij.

Zaterdag
Een traag, sereen begin. Ik zet koffie voor mijn kind en zijn vriendin. In de keuken leert John mij reggaedansen op een plaat van Bob Marley. Ik verbaas mij over het gebrek aan variatie. John zegt: 'Dat komt omdat ze altijd zo stoned zijn als kamelen.' Hij vertrekt naar een training, ik naar Terneuzen, bofkont die ik ben. Boudewijn Spitzen, onze coördinator, rijdt mee en roept opgetogen: 'We zullen ze in Terneuzen teisteren met kwaliteit.' Boudewijn is een allitteratie-freak. Frans zegt: 'Het lijkt wel of heel Nederland continu bezig is zich te verplaatsen.' 'Als lemmingen,' zeg ik. Ik ben somber gestemd. Morgen moet ik praten met een notoire notaris die mij hopelijk enige schurkenstreken zal bijbrengen om mijn BV te leiden. De oprichting ervan bezie ik met enige huivering. Aber warum machen Sie denn das überhaupt, Frau Blumenthal? - Weil ich ein dumme trut bin. Je maakt een goed programma en wat is je straf? Een BV. Na Terneuzen sleep ik mij langzaam de trap op en word opgewacht door de jongeheer G. met spijs en drank. Tijdens het eten praten wij over journalistiek, Naipaul, kwaliteitskranten, Amerikaanse berichtgeving en de Newyorker. Wij vallen om zes uur in slaap.

Wim Kan • 24 september 1961

• Wim Kan (1911-1983) was cabaretier. Zijn dagboeken zijn te lezen bij de dbnl.

Zondag 24 september. Avond 20.55 uur. Diligentia • Om 12.30 uur vanmiddag opeens Cor Punt in mijn draaihuisje. Laatst gezien in oktober '45 in Bangkok. Heet nu Cornel d'Lumière. Correspondentieadres Palace Hotel, Montreux, Zwitserland. Logeert hier in kasteel Oud-Wassenaar. Ouderwets contact. Hij had eerst vijf minuten de pé in. Was bijna over het hek geklommen, maar tenslotte omgevaren... Had zijn allerbijzonderste vrouw bij zich (Engels?) uit Jamaica. Juwel, juweel heet ze. Enfin gelachen, gepraat, zegt elke vijf minuten iets wat de moeite waard is. Het was dus niet Birma wat het em deed (vergelijk dagboek uit die dagen!). Schreef introductie voor Cor bij Geert Lubberhuizen. Had boek (Engels) over onderwatervissen bij zich. Of ik 't ontvangen had. Zei ‘nee’, maar toen ie allang weg was, bedacht ik ‘ja’. Vanavond Margriet de Groot in theater. Haar met auto naar k. en w. gebracht en even gezellig zitten praten. Heeft het niet zo makkelijk met de grote Wim S., die zijn eigen manier van spelen heeft en tegen Larsen en Margriet in gaat. Troost haar, dit gesprek is honderd jaar oud, zolang het toneel bestaat zullen deze conflicten blijven. Het theater is een groot, geweldig compromis.
Wandelde in herfstige mist om 20.30 uur nog wat over stille Voorhout. Ambassades gesloten. In een ijverige brandde nog een licht. Een vooruitstrevend land zeker! Paleisje op slot. Een stil punt in een druk geworden stad. Maar Des Indes heeft iets onaantastbaars gehouden. Toch mooi in zijn soort. Ik moet me nu gaan schminken!

Dinsdag 26 september. Ochtend 9.00 uur • Gisteravond zeer stil voor de pauze, daarna voor mij bijzonder heerlijke avond. Lag aan mezelf misschien. Hoorde een minuut voor opgaan dat Cor Punt in de zaal zat. Zestien jaar geleden was hij er altijd. Om 19.00 uur alle meisjes in mineur wegens regeringsvouwblad in de bus wat te doen bij een kernbomaanval. Beetje zielig. Maakt je al ongeveer veertien jaar zorgen en zij nu eindelijk één dag. Zei hen met grote overtuiging er komt geen oorlog. Lekker zinnetje. Direct daarna gingen ze door in angst en mineur wegens anti-griep-injectie, die dr. De Haan in pauze kwam geven. Wat daar over gezeurd is, vult een dagboek. Rapport grafoloog! Brieven en kaartjes [anoniem ontvangen] praktisch zeker van een en dezelfde man. Advies: niets doen. Volgens hoofdcommissaris van politie is het de vraag of de inhoud van de brieven wel smaad of laster is...

Frederik van Eeden • 23 september 1893

• Frederik van Eeden (1860-1932) was schrijver en psychiater. Hij hield een groot deel van zijn leven een dagboek bij. De 'nare brieven' komen (waarschijnlijk) van Betsy, de vrouw op wie hij lange tijd zeer verliefd was.

20 september
Regendag. ▫ Om één uur naar U. Boodschappen gedaan met ons allen. Bij Betsy gegeten. 's Avonds muziek bij Fles. Brahms' Liebeslieder. ▫ Wat moet zij ongelukkig zijn, als ze mij zóó ziet. ▫ Zoo waarborgt de edelste en fijnste sensitiviteit niet tegen onrecht-doen en ellendig zijn. ▫ Maar alleen het breede begrip, het juiste preciese evenwicht, het vreugdevolle, liefdevolle zien van alle dingen behoedt voor onrecht doen en ellendig zijn.

21 september
Middags naar Hilversum geweest op de viets, om huizen te zien.

22 september
's Morgens gewandeld naar Hilversum en huizen gezien. 's Avonds om 8.19 naar U. Maar het hielp mij alles niet. De toestand bleef onveranderd en ik kwam niet verder ▫ Zeer veel pijn gehad, die voortging in mijn droomen. 's Nachts geweldig onweer.

23 september
Koud, 50o. Harde, heldere wind. ▫ Het zwemmen deed wel goed, maar de pijn is nog hevig. ▫ Op de bibliotheek in Lucretius gelezen.

zondag 24 september
Koud, regenachtig. ▫ Over de hei naar Baarn gewandeld met Martha. Nu en dan zware regens. Wilde hei achter Eemnes. Natte weg over de polders. Op Villetta gedejeuneerd en gegeten. 's Avonds bij maneschijn teruggewandeld over Eemnes en Laren. Op de hei wat gedwaald. 11 uur thuis.
Veel verdriet, heel ernstig. Tot laat in een Engelsch boekje gelezen. Hierom ontevreden.

25 september
Koud, regenachtig. ▫ Droevig wakkerworden. Tuinwerk gedaan, mest omgespit, wat me vermoeide. Niet kunnen werken. Droevige brief. Geantwoord. Met de jongetjes eikeltjes geplukt.

26 september
's Ochtends stil en zeer koel (gisteravond 38o), 's middags meer wind. ▫ Niemand gezien. Door de eikenboschjes gedwaald. 's Avonds iets betere brief.

27 september
Harde wind 's morgens. Regen, zoeler, 's avonds lauw-vochtig. ▫ 's Avonds Anna Fles. B. verzocht mij te komen.

donderdag 28 september
Zoel weer, wolken. 's Avonds harde wind. ▫ Om 11 uur met Hans en Martha naar de Hoornboeg gewandeld. Ik van daar alleen doorgewandeld naar Utrecht. Gegeten met veel menschen bij Betsy. Het beloofde zeer goed te gaan, toen alles bedierf omdat ik verzwegen had Tonny's invitatie. Toen moest ik 's nachts den naren terugweg. ▫ Daar gelogeerd, Vrijdagsmorgens naar Bussum geloopen, op 't laatst door stortregen.

vrijdag 29 september
Zoel, storm, en regen.

zaterdag 30 september
Slecht weer, 's avonds beter. ▫ Uitvoerige brieven geschreven. Niemand gezien. 's Middags een heel nare brief uit U. gekregen, wel de naarste die ik ooit kreeg. Zij is wel erg de klus kwijt.