Dorothee Sölle -- 29 november 1985

• Dorothee Sölle (1929-2003) was een Duitse politiek georiënteerde theologe, die vele boeken schreef. Tijdens een verblijf van twee maanden in New York in 1985 hield ze aan dagboek bij dat (door Ineke van der Worp) in het Nederlands is vertaald als Newyorks dagboek.

29-11
Werkdag en wandelen op Broadway, waar ik een kokosbotercrème voor de huid vind, die me aan mijn kleinzoon Miguelito doet denken die nu al drie maanden is, en die bovendien mijn ruwe voeten wat verzacht. In het café had ik vandaag bijna een kakkerlak doorgeslikt — dat is ook New York City, mijn lievelingsstadje! En dat twee dagen nadat de 'exterminator', de ongediertebestrijder, in huis was!
In de namiddag vind ik op de radio, op de geweldige jazz-zender, het Jelly-Roll-Morton-festival-Het is zijn honderdste geboortedag, en ik raak er zo in, dat ik het de hele nacht aan laat, opsta en dans, naar zijn dwaze verhalen luister en — terwijl ik een artikel over 'postmarxisme' schrijf — steeds weer tussendoor dans, tot vier uur 's nachts, me nog steeds niet los kan maken van de muziek en in de woonkamer op de bank slaap en luister, high, zonder te drinken ... met iemand slaap, zonder met iemand te slapen.

Martine Bijl -- 28 november 1983

• Martine Bijl (1948) is een Nederlands zangeres, actrice, schrijfster en cabaretière. In 1983 hield ze voor NRC Handelsblad een 'Hollands Dagboek' bij, naar aanleiding van de première van haar eerste theatershow.

Maandag
Onze dorpspostbode schuift vanochtend wat post bij ons naar binnen. Zijn gezicht staat op normaal. We weten niet of hij vóór of tegen de acties [PTT-staking] was. Er is een enveloppe van de knipseldienst met een lokale recensie van de theatershow. Het artikeltje bevat een uitvoerige opsomming van alle onderdelen, compleet met clous, en een aantal verkeerd geciteerde grappen.
Ik bel tandarts Jaap in Amsterdam. Als ik mijn voorzettanden nu onmiddellijk bij hem aflever, kan ik ze morgen gerepareerd terughalen. Ik ben zeer opgelucht. Als ik mijn tandjes niet kan laten zien, is de voorstelling niet compleet. En naar Amsterdam moest ik toch, want om elf uur staat mevrouw W. in haar portiekje op mij te wachten. Mevrouw W. is onze Amsterdamse huishoudhulp, die na mijn vertrek uit Buitenveldert eens per maand ons Loenense huis te grazen neemt. 'Ik doe het grote werk en jij houdt het bij,' zegt ze. 'Ieder z'n vak.' En zo is het ook. Henk heeft vandaag een langdurige vergadering in het Amsterdamse BUMA-gebouw, dus die hoeven we niet van de ene kamer naar de andere te jagen. Hij is gelukkig wel op tijd terug om de rit naar Amsterdam nogmaals te maken om mevrouw W. naar huis te brengen.
We eten in de Proeverij, achter de kerk. De kleindochter van boer Spee heeft daar een zak met vogelveertjes van diverse pluimage voor mij achtergelaten. In mijn vrije tijd beplak ik leeggeblazen eieren met veertjes: een dwanghandeling waar geen psychiater chocola van kan maken. Ik kan me niet bedwingen in de zak te graaien en eet dus boerenkool met dons.
Vanavond geen voorstelling. We kijken naar een videoband met een opname van gisteren: de film Magie, met een adembenemende hoofdrol van Anthony Hopkins, die zéér mijn type is. We praten nog wat, we drinken nog wat, en we gaan vroeg naar bed.

Keith Vaughan -- 26 november 1974

• Keith Vaughan (1912-1977) was een Britse schilder. Zijn dagboeken zijn in het Nederlands vertaald door Harry Oltheten, onder de titel Dagboek 1939-1977.

26 november 1974 Keek naar een paar schilderijen van Jackson Pollock. Sommige zijn nog goed. Ofschoon ik het beter kan. Schaal, energie en zenuwen zijn al wat je nodig hebt.
1.05 Maakte de telefoon schoon. Eerste keer in 21 jaar. Houd van deze nachtelijke onzin-activiteiten die ook nog praktisch zijn.
Sinds ik vanmiddag ben teruggekomen heb ik twintig sigaretten gerookt en een fles Muscadet gedronken alsmede vier/vijf glazen gin. Voel me nu in topconditie. Maar morgen zal ik ervoor betalen. Hoe houd je dit allemaal in balans? Het alternatief: een eeuwig rotgevoel. Een tegenovergestelde levenswijze is onmogelijk behalve voor degenen die leven voor 'hogere zaken' zoals God, vegetarisme, geheelonthouding en monogamie.

Nico Rost -- 24 november 1944

• Nico Rost (1896–1967) was een Nederlands schrijver, vertaler en journalist. Door zijn verzetswerk in de oorlog kwam hij in Dachau terecht. Het (beroemde) dagboek dat hij daar bijhield is gepubliceerd als Goethe in Dachau.

24 November
Vanmorgen wel een uur lang met een nieuwe ‘gebekt’, maar ben nu weer eenigszins met hem verzoend.
Hij heet Miesen, is een Duitscher, doctor in de wijsbegeerte en heeft college geloopen bij prof. Ernst Bertram en prof. E.R. Curtius en later ook bij Jaspers in Heidelberg. Nog heel jong - misschien 26 of 27. Zijn nieren zijn niet in orde en hij heeft - als gevolg van een bombardement in Keulen iets aan zijn hart. Vanmorgen, toen Heini en Suire hem onderzochten, zag ik het op en neer gaan - zoo hard klopte het.
Hij is in het begin van den oorlog een jaar in ons land geweest - vertelde hij me - en schreef toen artikels voor de ‘Kölnische Zeitung’, maar was in dien tijd weinig met Nederlanders in aanraking gekomen. Natuurlijk werd ik giftig....
Hij is geen Nazi - dat voel ik wel, en anders zat hij hier ook niet - maar hij had, volgens mij, juist om te bewijzen, dat hij het niet was, in ons land contact moeten zoeken met antifascistische Nederlanders en hen moeten helpen. Indien hij er ook ‘tegen’ was, waren hun belangen immers dezelfde geweest.
Hij wist me daar niet veel op te antwoorden, alleen dat hij dit wel graag gewild had, doch niet durfde, met het oog op de Gestapo.... die hem toch al niet vertrouwde.
Tijdens het gesprek (van mijn kant eigenlijk meer een soort ondervraging door een rechter van instructie) bleek, dat hij alleen een paar wetenschappelijke artikelen had geschreven, vooral over Huizinga, die hij zeer bewondert - wat me reeds verteederde. Verder had hij den meesten tijd in het Spinoza-huis doorgebracht, zoodat mijn woede langzamerhand verdween.
Alleen toen hij over Hans Carossa begon, ben ik weer nijdig geworden. Dat die zich door Goebbels tot voorzitter van een zoogenaamde Europeesche Schrijversvereeniging - met als represantant voor Nederland: Eekhout en de een of andere Friesche NSB-scribent - laat bombardeeren en met zich laat sollen, is eenvoudig verraad aan den Geest. Ik kan daar geen enkel excuus voor aanvraaden, en heb dat Miesen ook gezegd. Hij is van meening, dat Carossa het tegen zijn wil deed: ‘Er hat geweint als er es tun musste’ vertelt hij me, maar dat kan me niet imponeeren. Hij heeft het gedaan - of met of zonder tranen, dat is oninteressant. Hij had evengoed kunnen emigreeren als Thomas en Heinrich Mann en zoovele anderen.

Nadine Wedel -- 23 november 1998

• Nadine Wedel was in 1998 zestien jaar en verliefd op Christoph.

Deel 1
Deel 2

Hi! 23.11.98
So'n Scheißleben. Man kommt kurz vor 5 Uhr von der Schule heim. Und dann muß man noch lernen.
Zur Zeit klappt nichts. Mike hat eine Freundin. Felix hat seine Zunge bei Mia reingesteckt. Leon hat 'ne neue Frisur wie Adolf H. Und Christoph hab ich schon so lange nicht gesehen. Wenn man durch die Stadt latsch sieht man immer nur den Brixton, Aleksej, …
Aber nie Christoph (mit 2. Namen heißt er übrigens Ottmar (HaHa) wie sein Vater! Und seine Nummer ist 4596321894.
Ich ruf mal an u. lege wieder auf, wenn ich ihn diese Woche nicht treffe. Aber ich muß ihn treffen! Mein Leben hängt davon ab! Bitte es zählt nur dies! Bitte, 1000x bitte sonst bin ich am Ende!
In Verzweiflung Nadine

Hi! 24.11.98
Wann?

Hi! 25.11.98
siehe oben!
Mir geht's bauchwehübel. Weißte, ich warte jeden Tag auf C… Aber sehe ihn sowieso nie. So'n megascheiß. Wann u. warum nicht? Hä?
Also, drück mir mal ganz fest die Daumen, daß ich entweder heute, morgen, Freitag oder Samstag Christoph treffe. Natürlich ist mir früher als später lieber! Danke im Voraus!

Hi! 26.11.98
Hab' mich megamäßig blamiert. Vorher hab' ich beim Christoph daheim angerufen. Da war der Anrufbeantworter drin. Auf jeden Fall hab' ich drauf gelabert: "Hallo Christoph, hier ist die Nadine, weißt du die mit den Rastas. Ich wollt' nur fragen, ob du nicht mal wieder sturmfrei hast? Und was du so am Wochenende machst? Also ich bin im Handkuss, kannst ja auch kommen … Tschüß bis dann!"
Ich hatte leider vergessen meine Telefonnummer anzugeben. Also rief Mia ein 2tes Mal an. Gab' ihm meine Handynummer und sagte: "Vielleicht können wir ja mal Kaffeekochen oder ins Okay oder ins Top Ten gehen!" Voll peinlich! Jetzt warte ich schon 1 Stunde, daß er anruft, aber ich glaub's nicht, daß er anphont.
Jungs melden sich meist sowieso nicht bei Girls. Naja, ich warte trotzdem weiter. Man darf ja noch hoffen. Vielleicht kommt er ja dann doch in den Handkuss. Hoffentlich! Ich glaub' daran! Chris läßt mich nicht im Stich! Ich weiß es ganz genau! Drück mir bitte megamässig die Daumen. Ich will endlich Christoph sehen, hören … Jetzt sofort!

Hi! 28.11.98
Bis heute hast sich Christoph nicht gemeldet, kann nur noch hoffen, daß er heute Abend in den Handkuss kommt. Wenn nicht geb' ich auf und weiß wenigsten ziemlich sicher, daß er nicht mehr an mir interessiert ist. Aber vielleicht kommt er ja doch …!

Hi! 29.11.98
Fuck you!
Scheiß Christoph ist nicht gekommen. Ich geb's auf! Aber vielleicht hatte er ja wirklich keine Zeit oder war verhindert oder … er wollte einfach nicht! Wirklich schade, hat er eben Pech gehabt und was ganz Süßes verpasst. Doch wenigsten anrufen hätte er ja können oder kann er noch. War ja keine Verarschung!
Wenigsten hab' ich gestern 4 andere nette Jungs kennengelernt. Wir waren auf einer Party, da war ein geiler Typ mit 'ner weißen Hose u. nem geilen Arsch! Der hat sich nach mir umgedreht! Das hat mich wenigstens entschädigt, daß Christoph nicht kam. Ach, was soll's ich hab' doch bei Jungs immer Pech, wie hätte es auch diesmal anderst sein sollen, oder? Vielleicht klappt's ja noch mal irgendwann!? Auf jeden Fall hätte ich Chris echt gemocht.

Hugo Brems -- 22 november 1982

• Hugo Brems (1944) is emeritus hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de KU Leuven. In 1983 publiceerde hij Onze armoede is doorzichtig als glas Fragmenten uit een Pools dagboek, Warschau 14 tot 28 november 1982.

Maandag 22
Vrijaf nog. Ik ga winkelen. Dit zijn dus de zogenaamde gezellige winkelstraten van het centrum: drie borstels, een kraan, een nachtjapon. Met Kerstmis en Sinterklaas zullen de kinderen hier ook niet verwend worden. In speelgoedwinkels: plastieken beestjes voor in bad, een fluitje, wat houten blokken. In sportwinkels: niet veel meer dan tweedehands ski's en een fietspomp. Niet te verwonderen dat C., wanneer hij de volgende week terugkomt uit België, voor de winkeljuffrouw van zijn slager een pop moet meebrengen (voor haar dochtertje). Zij zorgt er dan wel voor dat hij de mooiste stukjes vlees krijgt.

Dinsdag 23
's Avonds lees ik wat in het boek dat ik van een collega leende. Het is de Nederlandse vertaling van een roman van Tadeusz Konwicki, ‘De kleine apocalyps’. Een boek dat hier verboden is. Ik citeer deze bijzonder juist typerende passage: ‘In mijn land is geen armoede. Op de hoeken van de straten staan weinig bedelaars, en als er iemand bedelt doet hij dat zonder overtuiging. (...) Niemand deelt nog lucifers in vieren en niemand telt nog zoutkorrels.
Lucifers in vieren delen loont tegenwoordig de moeite niet. Nauwelijks een op de drie wil ontvlammen.
Onze armoede is doorzichtig als glas en onzichtbaar als lucht. Onze armoede bestaat uit kilometers lange rijen, uit onophoudelijk gedrang van ellebogen, snauwerige ambtenaren, uit zonder reden vertraagde treinen, een door fatale krachten afgesloten waterleiding, dus gewoon gebrek aan water, uit onverwacht gesloten winkels, een razende en tierende buurman, uit leugenachtige kranten en urenlange toespraken op t.v. in plaats van een sportuitzending, uit de dwang tot de partij te behoren, uit een kapotte wasmachine die je in de staatswinkel hebt gekocht, uit speciale winkels waar je dingen voor dollars kunt kopen, de monotonie van een leven zonder hoop, instortende historische steden, verdorrende provincies en vergiftigde rivieren. Onze armoede is de genade van de totale staat, de genade dank zij welke wij leven.’

J. Slauerhoff -- 21 november 1926

• Jan Jacob Slauerhoff (1898-1936) was een Nederlandse dichter en schrijver (en scheepsarts). Summiere dagboekaantekeningen van hem zijn gepubliceerd in Dagboek.

21 Nov. Eindelijk, eindelijk weer gewerkt. Dadelijk opgewekt en ontrukt aan de atmosfeer waarin drank, rook, lawaai de vroolijkheid er in moet houden. Nog eens gevoeld hoe 't mogelijk is naast het leven te leven. Door te scheppen; scheppend geen vraag: hoeveel de opbrengst?

                       ----------

Er komt beweging in de slapende. Hij zucht, rekt zich uit en grijpt de pijp en ontsteekt het licht en rookt. Beseft hij mijn jammer? Hij bereidt mij een.
Dit is de laatste toevlucht: de oorzaak van de ellende, de eenigste uitkomst uit de ellende. Al zou ik ook een dag rampzalig zijn, uit de leegte van dit uur wil ik ontkomen en adem, adem in, diep, diep.
Béatitude.
Morgenschemer. S. staat op en rookt tweemaal voor petit déjeuner, drinkt thee en gaat. Service a bord. Ik dommel opnieuw.
Av. Het Astor hotel. De wufte menigt. Het béte paar nog steeds belust, diep teleurgesteld door de onverwacht groote weerstand die hun fatsoen opleverde tegen de zonde-aanschouwing. Poor, poor ones. In vestibule Bos, forlorn, zich vastklampend. Ook deze man Gods belust op vermaak. Let us join the party. Hoe dwaas deze presbyteriaan met deze leege vaten.
Bijbelsch, Amerikaansch, Hollandsch met society chat.
Wat bent U stil, Dr?... Wie zelf nooit zijn mond houdt werpe de eerste steen.
Majestic groot, leeg, koud, groen marmer, ijdelheid, stompheid, Engelsen. Plaza. Volte. De negerin, smoking groen. Charleston, wegschuivend, rythmisch tot in de vingertoppen, stilstaand deinend als een waterplant in wild kort bewogen zee. B-~. Spaansch.
Tiffin bij de kantoorlui. Drank, drukte, gegrinnik, na dessert gesepareerd, schuine moppen. Dolend door de concessie. Prikkeldraad. Chinese life. Europeesch park, zachte zachte herfst. Kinderen, vijvers, perken, paters in prieelen. Is dit China? Ach, een Europeesch vierkantje in gele oneindigheid.
's Avonds toenadering tusschen gezin en vreemdeling. Verwijdering snel. Vroege aftocht.

Ruïne in Old Cathay. Byzantijnsche kunst.
D. v. d. V. mooie mond en oogen, 't neusje minder. Geest nog minder. Jeugd! Schei nou uit, Kokerotje. Haaivangst. Billiton. Koelie-aftocht. Brieven R.H. en Prins!
M. v. d. V. somnabulistisch, Blavatsky-achtig. En Amerikaansch! 's Avonds jeugdiger dan overdag, vooral in 't zwart. Droomt.
B. bericht van overplaatsing. Vragen minder dan vroeger. Bam-boula aan boord. Oostenrijker. Oude dandy (Smirynka, Bahkhof!). Andre ochtend monter, soms doet drank goed.