• Max Frisch (1911-1991) was een Zwitserse architect en schrijver. Zijn dagboeken zijn vertaald, onder meer als Dagboek 1946-1949. Vertaling: Wouter Donath Tieges
Café de la terasse
In alle kranten zijn de foto's van Bikini te vinden. Enkele uren nadat de atoombom is ontploft, staat de rook overeind als een zwarte bloemkool Met een zekere teleurstelling verneem je dat de kruisen en torpedobootjagers die in de atol voor anker lagen, nog in redelijke staat verkeren, dus niet zo dat je ze op je brood kunt smeren. De geiten, die deze keer de plaats van de mensen innamen, zijn zelfs nog in leven en kauwen hun voer als ware er niets gebeurd; de apen kunnen er al minder goed tegen. Dit verandert allemaal niets aan de fundamentele vreugde die deze gebeurtenis teweegbrengt. Bij Hiroshima, toen honderdduizenden erdoor om het leven kwamen, was zo'n vreugde niet mogelijk. Ditmaal is het slechts een generale repetitie. Ook de palmen staan nog overeind. Maar het is allemaal ongetwijfeld voor verbetering vatbaar, en de vooruitgang, die tot Bikini heeft geleid, zal ook de laatste stap nog zetten: we kunnen de zondvloed tot stand brengen. Dat is het grandioze. We kunnen wat we willen, en het is alleen nog maar de vraag wát we willen; aan het einde van onze vooruitgang staan we daar waar Adam en Eva hebben gestaan; het enige dat we nog moeten zien op te lossen is de morele kwestie. Misschien zou je niet van vreugde mogen spreken: dat klinkt naar een rotsvast vertrouwen of naar cynisme, en eigenlijk is het geen van beide wat we ervaren als we deze foto's zien; het is de verfrissende alertheid van een voetreiziger die plotseling een heldere en duidelijke wegkruising voor zich ziet, het besef dat we nu moeten beslissen, het gevoel dat we nog één keer de keus hebben en misschien wel voor de laatste keer; een gevoel van waardigheid; het ligt in onze handen of er een mensheid bestaat of niet.

Geen opmerkingen:
Een reactie posten